مقالات
لغت کانجی «بو» به معنی متوقف کردن نیزه است، و اشاره به راه و روشی دارد که در آن حریفی نباشد، در حقیقت حمله با عدم حمله تعویض شد. «فوناکوشی» به جای آنکه از Jutsu به «دو» برسد، به طور طبیعی عمل کرد، برای او تحول در شخصیت کاراته کا اهمیت بیشتری داشت تا فنون رزمی.
در ورزش ما به پیروزی فکر میکنیم، ولی در «بودو» باید شکست را بیاموزیم، یعنی گاهی ضربه بخوریم. این مساله به آموزش راهی برای برتری جستن بر پیروزی یا دفاع برمیگردد، رفتن به فراسوی خودخواهی، تنها راهی که کاراته کا خود را با حریف یکی بداند.
در ژاپنی مثلی هست که می گوید «باختن برای بردن». در «بودو» وقتی ضربه ای میخوریم باید قدردان باشیم چرا که از آن درس می گیریم.
در رقابت های کاراته لازم است قوانینی وضع شود تا از به کارگیری بسیاری از فنون خطرناک گرفته شود، درست مثل تمرینات سربازی که در فضایی خاص آموزش میدهند، و گاهی فراموش میشود که در جنگ واقعی قانونی وجود ندارد و دشمن از همه طرف حمله میکند. بسیاری از قوانین حاکم در مسابقات کاراته (کنترلی) در رویارویی واقعی بی معنی هستند.
در مسابقه کاراته کا فقط از روبرو عکس العمل نشان میدهد، و اگر حواسش به پشت سر باشد فقط زمان را از دست میدهد. مثلا در بوکس ضربات را فقط به بالاتنه میزنند، چون ضربه زدن به قسمتهای پایین تنه ممنوع است، ازاینرو گارد و دفاع دست هم بالاست، برای اینکه بوکسور مطمئن است حریف به پاهایش ضربه نمیزند. ولی در کاراته سطح بیشتری از بدن مورد اصابت قرار میگیرد، درنتیجه شیوه دفاع (Kamae) هم تغییر می کند.
در جودو مبارزه با شتاب آغاز می شود، آن هم بدون فکر کردن؛ به امکان بالقوه حمله حریف از جهات مختلف. فاصله و زمان دهی در جودو معنی ندارد. درگذشته، تمرینات «کندو» بیشتر روی داچی «کوکوتسو» بود. امروزه، به خاطر قوانین ورزشی دیگر خبری از حمله به پایین تنه «gedan» نیست و وضعیت دفاع صرفا متوجه بالا تنه شده. درگذشته ضربات مشت صورت و گردن را نشانه میگرفت، ولی امروزه حمله به سر خطا محسوب میشود (البته در سبک کیوکوشین).
پس میتوان مدعی شد: ورزش در کنار بودو معنی میدهد. یعنی مهار خشم هم در آن وجود دارد.
مسابقات کیوکوشین، ویترین تبلیغاتی این سبک برای جذب افراد به فلسفه کاراته است.
مشتری با مشاهده ویترین فروشگاهی، علاقمند به خرید شده و وارد آنجا میگردد، که دنیایی از کالاهای متنوع در آن وجود دارد. در ویترین، تنها کالایی نمونه برای ربودن چشم رهگذر قرار داده میشود.
در رقابتهای ورزشی کیوکوشین، اصل حفظ سلامتی جسمی و روانی بازیکن است. میزان آسیب و جراحت باوجود اصابت ضربات سنگین، اندک و ناچیز میباشد. ترکیب مقررات و قوانین به گونه ای است که خشونت را به صفر میرساند. حضور فعال داور وسط و داوران کنار احتمال وقوع هرنوع حادثه ناگواری را، تا حد امکان، کاهش میدهد. کسانی که وارد تاتمی مسابقه میشوند از پشتوانه چند ساله تمرین مداوم و حرفه ای برخور دارند و همگی دارای اندام ورزیده، تکنیکهای کارا و مؤثر و تجربه زیاد هستند. براساس آمار پایینترین میزان حوادث و جراحت حین مسابقه به سبک کیوکوشین تعلق دارد.
یکی از اصول بسیار مترقی که در ذات مبارزه کیوکوشین وجود دارد، خودداری از گسترش دامنه حمله به حریفی است که آسیب دیده یا ضعف نشان میدهد. اگر حریف از ضربه فرار کند یا به پشت بچرخد، حریف روبرو دست از حمله برمیدارد. دیگر اینکه به حریفی که زمین بخورد، نباید حمله کرد. بیش از حد نیاز به حریف ضربه نمیزنند. هنگام مبارزه دو حریف به چشمهای هم نگاه میکنند، از قدرت و جسارت یکدیگر نیرو میگیرند و شجاعت و شهامت را به حریف مقابل انتقال میدهند. به جسم یکدیگر احترام میگذارند و از ضربات خطرناک و غیراستاندارد استفاده نمیکنند.
اگر بازیکنی ضربه خطا و غیرقانونی بزند، امتیاز منفی میگیرد و در نهایت از مسابقه اخراج میشود.
با تشكر از شيهان افشين طباطبائي
اویاما شیوه های مختلف هنرهای رزمی را آموزش دیده و بهترینهای هرکدام را دستچین کرده بود. او با استفاده از روشهای مختلف و متفاوتی که به سبک خودش اضافه کرد، در نهایت کیوکوشین کاراته را بنیان گذاشت. هنگام تاسیس سازمان کیوکوشین، سبکهای کاراته دیگری در ژاپن فعال بودند. چیزی که کیوکوشین را متفاوت میساخت نه تنها ترکیبی از چندین سبک مختلف بود، بلکه مبارزاتی بود که به طور جدی و بدون استفاده از پوشش محافظ در طی آموزش انجام میشد، عقیده اویاما به فول کنتاکت (مبارزه آزاد و سخت)بود؛ همان کومیته هایی که در کلاسها انجام میگرفت.
دانستن این نکته ضروریست که بعد از ورود کاراته به ژاپن چنین مبارزاتی دیگر به طور رسمی در سبکهای کاراته مجاز نبود (درحالی که مبارزات بیشتر سبکهای اصیل کاراته خیلی سنگینتر از شیوه مبارزات کیوکوشین بوده ولی استادان کاراته برای گرفتن اجازه فعالیت در سرزمین ژاپن، در دهه 20 میلادی مجبور به تعدیل روش مبارزات کاراته به شکل «ایپون کومیته» یا به قول امروزی کنترلی شدند).
در کاراته، کومیته اوج تمرینات هر هنرجو است، طی تمرینات کومیته هنرجوی کاراته میتواند مهارتهایش را در مقابل حریفان متعدد نشان دهد. جایی که تجلی ساختار کاراته- دفاع شخصی- نشان داده میشود. درست مانند مبارزات بوکس، دو تن در مقابل یکدیگر قرار میگیرند و برای غلبه برهم از فنونی خاص استفاده میکنند. اهداف بسیار مثبتی از چنین مبارزاتی حاصل میگردد، مثل تقویت ذهن، چگونگی کار با پا، درنظرگرفتن فاصله مناسب با حریف. ساباکی (جا خالی دادن) سدکردن حمله و ضدحمله. ضربه های مختلف دست و پا با ترکیبهای متفاوت و الی آخر که به هنرجو اجازه میدهد مهارتهایش را بسنجد و تجربه پیدا کند. دو هدف اولیه از مبارزه آزاد، بالا بردن و تقویت اعتماد به نفس و توانایی آموزش و درس گرفتن از یک خطاست.
در خیلی از سبکهای کاراته، از جمله کیوکوشین، بسیاری از روشهای آموزش و تمرین پیش از شرکت در کومیته باید با هنرجویان کار شود.
اول: هنرجو باید بتواند مهارت اجرای فنون در چهارچوب تکنیکهای پایه به صورت «ایدوگیکو» کیهون های سه رفت و برگشت روی داچی های مختلف را به خوبی انجام دهد. (در حالتهای لگدزنی، مشت زنی، دفاع دست و یا ترکیبی از همه).
دوم: هنرجو باید با «بونکای» هر کاتا آشنا باشد (کاربرد عملکرد). «بونکای» هر کاتا و خود آن کاتا درحقیقت پل هایی هستند که فاصله بین کیهون (تکنیکهای پایه) و کومیته (مبارزه) را کم میکنند. بالاخره هنرجو باید «رنراکو» تمرین کرده باشد (تکنیکهای ترکیبی)، شامل ترکیبی از بلوک ها، لگدها و ضربه های دست که به صورت درسهای مختلف تمرینی در حالت حرکت به جلو و عقب (سه رفت و برگشت) انجام میدهند.
کومیته مؤثر به وجود سه عنصر نیاز دارد، که باید در یک مجموعه هماهنگ با هم جمع شوند، این عناصر مهم عبارتند از: چوشین (تسلط بر بدن)، چوسوکو (نظم تنفسی) و شوشین (ثبات ذهن) هستند.
اول: cho shin، نیاز دارد که بدن پایه ثابت و محکمی داشته (وضعیت ساختاری) و از جایی هم باید با نوع حرکت به سادگی سازگار باشد. مثال عینی آن حفظ فاصله مناسب در هر لحظه بین هنرجو و حریف مقابل است.
دوم: Cho souko ، به معنی نظم تنفس فرد است. نفس کشیدن باید هماهنگ و موزون با هر حرکتی باشد. برای کاستن از تشویش و نگرانی باید آرام و عمیق نفس کشید تا بتوان از تنش و استرس جلوگیری کرد.
سوم: cho shin، برای بسیاری سختترین مورد است. این به معنای ثبات ذهن است. هنگام شرکت در هر نوع مبارزه، از جمله کومیته در دوجو، ترس و هراس به سراغ ما میآید. باید بتوان این ترسها را مهار کرده و از آنها در جهت نفع خود بهـره گـرفت. تـرس باعث ترشح آدرنالین میشود. افزایش آدرنالین میتواند به عنوان یک منبع انرژی به بدن این امکان را بدهد که مانع حرکات غیرضروری شود. هنگامیکه این سه عنصر با هم یکجا جمع شوند، اساس کومیته به شکل صحیح فراهم میشود.
کومیته اشکال مختلفی دارد. متداولترین و سختترین نوع آن «جی سن» است هنرجویان به صورت کاملا آزاد باهم مبارزه میکنند. درگذشته رزمی کاران اینگونه مبارزه میکردند، ضربه به تمام قسمتهای بدن حریف آزاد بود و تا یکی از دو حریف از پا درنمیآمد، مبارزه ادامه داشت. ولی این روش مبارزه با ورود به قرن بیستم تقریبا منسوخ شد. شیوه مبارزات اویاما هم در شروع کار تقریبا همین شکل بود، ولی خیلی زود قوانین کیوکوشین را جایگزین آن نمود.
امروزه کاراته کاها با محدودیتهای که برایشان تعیین شده با یکدیگر روبرو میشوند. مثلا در کیوکوشین با دست به ناحیه گردن یا صورت نمیتوان ضربه زد. در برخی دیگر از سبکها (کنترلی) محدودیتها به این صورت است، که هنگام مبارزه، هنرجویان باید تکنیکهای خود را نزدیک هدف نگه دارند(یعنی ضربه با حریف برخورد نکند).
در برخی از سبکها پوشیدن لباسهای محافظ (طی مبارزه آزاد)اجباریست. ولی جیو کومیته کیوکوشین هنرجویان مجازند به قسمتهای عضلانی بدن حریف ضربه بزنند، و وقتی حرفه ای تر شدند توانایی زدن ضربات با پا به سر را پیدا میکنند.
برخی از کسانیکه کاراته تمرین میکنند، کومیته را دوست ندارند یا بهتر بگوییم از کومیته رفتن میترسند. این عدم علاقه (یا ترس) دلایل بسیاری دارد.
اولین دلیل: ترس است و ریشه آن در ندانسته ها. ترس از صدمه دیدن. ما صدمه را معمولا توام با درد میشناسیم، و هیچ انسانی درد را دوست ندارد. امکان دارد هر کسی موقع کومیته آسیب ببیند. موضوع وحشت ما از آسیب دیدن نیست، بلکه درد ناشی از آن است.
دومین دلیل: مسایلی است که امکان دارد به دنبال آسیب پیش آید، از جمله اینکه هنرجو نتواند به کار عادی روزانه بپردازد (شرکت در کلاس درس مدرسه یا دانشگاه) یا نگرانی از وارد شدن آسیب های جدی فیزیکی. اینها همه نگرانیهای مشروع هستند، همانطور که باید باشند.
سومین دلیل: شیوه خود مبارزه است. ما در یک اجتماع به اصطلاح متمدن زندگی میکنیم. سینمای تجاری و تلویزیون با نشان دادن خشونت میل و کششی پنهانی درمیان جوانان به زدوخورد ایجاد میکند، ولی از سویی دیگر کاراته یکی از هنرهای رزمی است که برای دفاع و محافظت شخصی به وجود آمده، هنگامیکه هنرجوی کاراته روشها و فنون مبارزه را فرا میگیرد، باید همچنین بیاموزد که چگونه جلوی خودش را بگیرد تا از مبارزه بی جا اجتناب کند.
هنگامیکه هنرجویی آموخت که با ترسهایش کنار بیاید و از آنها درس بگیرد مبارزه کمترین تاثیر منفی ممکن را بر او خواهد داشت، پس از آن میتواند روی کومیته و روشهایی که تمرین کرده، تمرکز کند.
معمولا درگذشته تا زمانیکه هنرجویان مهارت کافی در کیهون و کاتا به دست نمیآوردند حق شرکت در هیچ نوع کومیته ای نداشتند. شرکت آنها در کومیته نباید تنش زا و حادثه آفرین باشد، یعنی در وهله اول امکان صدمه دیدن برایشان وجود نداشته باشد. با توجه به توانایی هنرجو و افزایش مهارتهایش، او کم کم میتواند در کومیته مهارت بیشتری پیدا کند. این روند مرحله به مرحله ادامه مییابد تا مهارت، تمرکز، و تخصص لازم را به دست آورد که بتواند در مبارزات آزاد «جیو کومیته» شرکت کند.
انواع کومیته:
1- سانبون کومیته
2- ایپون کومیته
3- کیهون کومیته
4- یاکوسوکو کومیته
5- تانشیکی کومیته
6- جیو کومیته
7- جی سن کومیته
با تشكر از استاد افشين طباطبائي
اخلاق در ورزش یا ورزش اخلاقی اگر ورزش را به عنوان یك پیشه و حرفه در نظر بگیریم اخلاق ورزشی گونه ای اخلاق حرفه ای است. به تعبیر دیگر همان طور كه در پزشكی، مهندسی، تجارت و اقتصاد نیازمند پیروی از هنجارها هستیم، ضرورت پیروی از هنجارها در اینجا هم حس می شود.عده ای شعار «ورزش قهرمانی» را برترین، بهترین، سریع ترین و چابك ترین ذكر كرده اند در صورتی که ورزش قهرمانی قسمتی از منظومه كلان تری است كه جهان ما را در برگرفته است و آن اقتصاد آزاد نام دارد.در این گستره هر كسی باید كالاهای خود را عیان كند و برترین كالا به طور طبیعی ارج و قرب بیشتری دارد. در این میان نیرو، توان و بدن انسان هم مورد توجه قرار می گیرد.از الزامات ورزش قهرمانی، به كار بردن حداكثر انرژی برای ثبت استانداردهای بهتر است، اما پرسشی مهم مطرح می شود كه چه محدودیت های اخلاقی در این زمینه باید وجود داشته باشد؟این محدودیت ها نه تنها باید مورد توجه قهرمانان قرار گیرند بلكه نهادها و نظام های ورزشی هم باید به آن توجه نشان دهند.نهادهای قانونی ورزش با نظارت شدید بر افراد و نهادهایی كه می توانند از مواد نیروزا استفاده كنند سعی دارند یك مانع حقوقی برای سوء استفاده از قوانین و میلی سرسام آور كه برای پیروزی وجود دارد پیدا كنند و فناوری های جدید هم به مدد ورزش آمده است تا خطاهای انسانی را كه می تواند صورت گیرد به حداقل ممكن برساند. اما این، همه ماجرا نیست.در ابتدا باید توجه داشت موضوع اخلاق رابطه است و رابطه فقط رابطه با رقیب محسوب نمی شود. موضوع اخلاق رابطه با هم تیمی و حتی با خود نیز هست.هیچ قانون ورزشی نمی تواند به یك بازیكن فوتبال بگوید چگونه با یار خودی رفتار كند و چگونه حب و بغض های شخصی را در رابطه ای ورزشی و انسانی كه با هم تیمی اش دارد دخالت ندهد.از سوی دیگر معرفت اخلاقی علاوه بر آن كه از جنس ارتباط است جنسی معرفتی دارد، یعنی چیزی بر معارف ما می افزاید. این كه در یك مسابقه فقط یك تیم برنده می شود و این كه ورزش علاوه بر قهرمانی، كاركردهای دیگری برای سلامت روح و جسم دارد و این كه ورزش یك زندگی فشرده شده است همه معارفی محسوب می شود كه هر چند تاثیرات زیادی دارد اما بر معرفت ما می افزاید.ورزش غیرحرفه ای شاید به اندازه ورزش حرفه ای به اخلاق، نیازی ویژه نداشته باشد اما اخلاق حرفه ای، اخلاق یك پیشه یا یك حرفه است.همان طور كه در دیگر عرصه ها شاهد اخلاق خاص هستیم در ورزش حرفه ای نیز چنین است.تبیین این گونه اخلاق در ذهن ورزشكاران حرفه ای همیشه دغدغه متفكران اخلاق ورزش حرفه ای بوده و هست.
1- سعی كنید در هوای آزاد و بدون آلودگی ورزش نمایید. درصورتی كه تمرینهای ورزشی در مكانهای سرپوشیده انجام میگیرد، تهویهی هوای درونی این گونه سالنها الزامی است.
۲- هنگام ورزش از پوشاك مناسب همان رشتهی ورزشی استفاده نمایید. هرگز با لباسهای معمولی و روزانهای خود به ورزش نپردازید.
3- در خرید كفش ورزشی توجه بیشتری نشان دهید و تلاش كنید اندازهی كفش را مناسب انتخاب نمائید تا پا در آن راحت قرار گیرد.
4- در صورت امكان، جنس لباس و جوراب از نوع نخ باشد تا مانع تبادل گرما بین پوست و محیط نشود، زیرا در اثر فعالیت بدنی گرما تولید شده و بدن برای دفع آن، جریان خون پوست را افزایش داده و تعریق صورت گرفته و در نهایت دمای بدن در حد طبیعی حفظ میشود (اگر این مسأله مختل شود شخص دچار گرمازدگی خواهد شد).
5- پس از پایان ورزش حتماً یك پوشاك مناسب و اضافه به تن كنید زیرا در غیر این صورت احتمال كاهش دمای بدن وجود خواهد داشت.
6- در هنگام ورزش در زمین و یا سالنها، دقیقاً به موانع و خطراتی كه امكان دارد پیش بیاید توجه كنید و از برجستگی و یا فرورفتگیهای زمین بازی اطلاع داشته باشید و كوشش كنید برای همبازیهای خود خطری ایجاد نكنید.
7- هنگام استفاده از ابزار و وسایل ورزشی هوشیار باشید و چگونگی استفاده از آن را بدانید تا از ورزش خود لذت ببرید.
8- تلاش كنید ورزش و تمرینها را با توجه به فصل انجام دهید.
9- از نوشیدن آب زیاد یا آشامیدنیهای بسیار سرد در خلال ورزش بپرهیزید (جرعه جرعه آب بنوشید) پیش و پس از انجام ورزش حتماً آب بنوشید تا در اثر تعریق بدنتان دچار كم آبی نشود.
10- پس از فعالیتهای ورزشی در معرض جریان هوای سرد قرار نگیرید زیرا احتمال گرفتاری به بیماریهای گوناگون مانند بیماریهای كلیه و سرماخوردگی همواره وجود دارد.
11- پس از ورزش جهت نظافت بدن، دوش آب گرم را فراموش ننمائید و از حولهی مخصوص خود استفاده كنید.
12- پس از نرمش و بازی، لباسهای ورزشی خود را شسته و در زیر نور آفتاب خشك كنید زیرا لباسهای ورزشی آغشته به عرق بدن، محیط مناسبی برای رشد قارچهای بیماریزا است كه در صورت استفادهی دوباره از آنها ممكن است انسان بیمار شود.
13- پیوسته اصول انسانی و احترام به دیگران را مدنظر داشته و همانند یك ورزشكار واقعی رفتار نمائید.
14- به یاد داشته باشید كه یك قهرمان بایستی پهلوان و جوانمرد هم باشد.
ایجاد
وقفه در یک برنامه تمرینی مرتب و از پیش تعیین شده اصلاً مطلوب نیست اما
برخی اوقات در تمرینات آسیبدیدگیهایی رخ میدهد که باید مدتی با آنها
مدارا نمود. شایعترین این صدمات عبارتند از: کبودی، تاول، پیچخوردگی،
بریدگیها و جراحتهای جزئی، دردها و کوفتگیهای عضلانی. بنابراین میبایست
تمامی مربیان از اصول مربوط به مراقبت از جراحتهای حاد در تمرینات آگاهی
لازم را داشته باشند. تنها کافی است اصل RICE را رعایت کنید:
استراحت Rest (R)
عضو آسیبدیدهی بدن باید استراحت کند تا از پیشرفت و گسترش آن جلوگیری شود تا بهبود یابد. استراحت بسته به نوع جراحت ممکن است تنها به کاهش شدت تمرینات گفته شود و یا در موارد حادتر حتی به اجتناب از فعالیت عضو آسیبدیده اطلاق گردد. کاملاً روشن است که برای جلوگیری از عود کردن صدمات باید به عواملی که در ایجاد جراحت دخیل هستند توجه کنیم. برخی از این عوامل عبارتند از:
- تمرینات نامناسب گرم کردن و سرد کردن بدن (نرمشها)
- عدم داشتن قدرت و انعطافپذیری مناسب
- تلاش برای انجام حرکت، زودتر از زمان لازم
- تمرین بیش از حد
- اجرای تکنیکهای ضعیف
- استفاده از وسایل حفاظتی نامناسب (یا نداشتن آنها)
همگی میدانیم که اگر فرد آسیبدیده به تمرینات خود ادامه دهد ممکن است باعث بدتر شدن عضو آسیبدیده شود. فشار مستقیم یا غیرمستقیم بر روی ناحیهای که رگهای خونیاش دچار پارگی شده باعث شدت یافتن خونریزی در اطراف بافت میشود و ایجاد درد و تورم و جلوگیری از بهبود آن را در پی خواهد داشت.
ضمناً به دلیل
نداشتن تمرکز کافی، بقیه اعضاء بدن نیز در معرض آسیبدیدگی قرار دارند. به
عبارت دیگر تمامی توجه شما به این که از ایجاد درد در محل آسیبدیده
جلوگیری کنید معطوف میشود، در نتیجه ممکن است به قسمت دیگری از بدن صدمه
بزنید.
هنرجویان غالباً استراحت را چه جزئی باشد و چه کامل، به سختی
میپذیرند. بنابراین لازم است فرد آسیبدیده را مُجاب به استراحت کنید تا
به آن عمل کند.
یخ Ice (I)
معمولاً
در 72 ساعت نخست آسیبدیدگی از وسایل طبی خنککننده استفاده میکنند. سرد
کردن ناحیه با استفاده از یخ، مواد شیمیایی یا ابزار تجارتی خاص را
سرمادرمانی (cryotherapy) مینامند. سرما درمانی بدین شکل عمل میکند:
1- انقباض و تنگ نمودن رگهای خونی ناحیه به منظور کاهش تورم ناشی از التهاب.
2-
کاهش احساس درد، زیرا سرما باعث آرام شدن جریان درد میشود. در واقع این
بیحسی به این دلیل است که پوست انباشته از گیرندههای حسی سرما میشود و
در نتیجه از سرعت و فعالیت گیرنده حسی درد کاسته میشود. در هنگام
سرمادرمانی باید دقت بسیاری نمود زیرا پوست در مدت زمان کوتاهی چهار مرحله
احساس سرما، سوختن، درد وکرختی را پشت سر میگذارد. هنگامی که احساس کرختی
کردید، وسیله سردکننده را از روی ناحیه آسیبدیده بردارید.
3- سازوکار سلولها و احتیاج آنها به اُکسیژن کاهش مییابد و اثرات زیانآور التهاب کاهش مییابد.
4- اسپاسمهای عضلانی که غالباً در جراحتهای حاد به وجود میآیند، ممکن است تسکین یابند.
سرمادرمانی
باید هر یک الی دو ساعت به مدت 15 دقیقه انجام شود. استفاده مستقیم آن بر
روی پوست بیش از 15 دقیقه در هر بار توصیه نمیشود. روشهای مختلف
سرمادرمانی عبارتند از:
کیسه یخ – مقداری یخ خرد شده یا مخلوطی از آب و یخ را در یک کیسه پلاستیکی یا بُطری مخصوص آب گرم بریزید. اگر از وسیله دوم استفاده میکنید، درجه حرارت را بین 12 الی 18 درجه سانتیگراد تنظیم کنید. ترجیحاً از یخ خرد شده استفاده کنید زیرا بهتر میتواند روی ناحیه آسیبدیده شما قرار بگیرد.
بستههای یخ (ژلهای آبی) – بستههای یخ (بصورت کیسههای ژِل نیز عرضه میشود) قابل دسترسی هستند و استفاده از آنها آسان است. همچنین میتوان به دفعات از آنها استفاده کرد.
اسپریهای سرد
– اَسِتیل کلرید، اسپری سردی است که عموماً استفاده میشود. این اسپری به
دلیل داشتن خاصیت تبخیر سریع، پوست را خنک میکند و حتی میتواند به آن
آسیب جدی برساند (مثل سرمازدگی)، بنابراین باید تحت نظر متخصص دوره دیده
مورد استفاده قرار گیرد.
ماساژ یخ – بهترین وسیله برای ماساژ یخ، لیوانهای پلاستیک (یکبار مصرف) هستند که در آنها یخ میسازیم. یخ را به مدت 3 الی 10 دقیقه با حرکتی دورانی روی بخش آسیبدیده و اطراف آن بمالید. تا حدی این کار را انجام دهید که باعث نارحتی شما نشود.
پس از آنکه به مدت 72 ساعت سرمادرمانی را در عضو آسیب دیده انجام دادید، میتوانید از تشکچهی برقی استفاده کنید یا کیسه آبگرم (و یا عضو آسیبدیده را در آب گرم بگذارید). استفاده از وسایل گرمکننده طبی باعث میشود که گردش خون در ناحیه آسیبدیده بیشتر شود و روند بهبودی سرعت یابد و همچنین باعث دفع سلولهای مرده و فرسوده و بافت آسیبدیده میشود. ناحیه را سه بار در روز به مدت 15 دقیقه گرم کنید. پس از هر بار گرمادرمانی، ناحیه آسیبدیده را به دقت معاینه کنید تا در صورت عود کردن التهابات، علائم آن را بیابید. با دیدن چنین علائمی، دوباره به مرحل سرمادرمانی برگردید. در هنگام گرمادرمانی با ماساژ ناحیه، به روند بهبودی کمک کنید.
فشار Compression (C)
چنانچه
برای مثال روی پایتان جراحت عمیقی به وجود آمده اولین درمان فوری این است
که آن را با پارچه تمیزی بپوشانید و فشار دهید. عمل فشار (کمپرس) باید تا
زمان بند آمدن خون ادامه یابد. اما در صورتیکه خونریزی، ناشی از جراحت
تاندون، رُباط، عضله یا استخوان باشد، باید ناحیه را بانداژ کنید سپس یک
بسته یخ روی بانداژ قرار دهید و بعد به منظور نگهداشتن یخ روی ناحیه،
دوباره آن را بانداژ کنید.
ترکیب فشار و یخ برای سرعت بخشیدن به روند بهبودی بسیار مفید و مهم است. میزان خونی که در اطراف بافت آسیبدیده پخش شده در روند بهبودی نقش تعیین کنندهای دارد. استفاده فوری از یخ و کمپرس تا حد قابل ملاحظهای از پخش شدن خونریزی جلوگیری میکند.
کمپرس باعث میشود که ناحیه آسیبدیده تا حدی ثابت بماند و حرکت نکند، و حتی در صورتیکه ناحیه به شدت صدمه دیده باشد میتواند از آن محافظت کند. دقت کنید ناحیه آسیبدیده را آنقدر محکم نبندید که جریان خون با خطر مواجه شود، بخصوص در قسمتهای پایینی دست و پا.
بالا نگهداشتن عضو Elvevation (E)
بدن
برای دفع سلولهای مرده و آسیبدیده و یا خون جمع شده در اطراف جراحت، از
دو سیستم استفاده میکند، این دو سیستم عبارتند از؛ رگ و لَنف که هر دوی
آنها در خلاف جهت جاذبه زمین عمل میکنند. چنانچه عضو آسیبدیده را نسبت به
قلب بالاتر قرار دهیم دفع این مواد اضافی سریعتر انجام میگیرد و تورم
کاهش مییابد.
اگر عضو آسیبدیده پای شما باشد، در هنگام نشستن تا جایی که ممکن است آن را بالاتر قرار دهید، میتوانید آن را روی یک صندلی بگذارید. هنگام خواب یا دراز کشیدن نیز آن را روی چند بالش قرار دهید.
كاراته كاران همواره با اجراي تمرينات بدنسازي و كانديشنينگ ( Conditioning )
يك آمادگي نسبي را كسب ميكنند . ولي آسيب ديدگي همواره در تمرينات وجود
دارد و اين مختص به ورزش كاراته ننيست چراكه در ورزش فوتبال هم آسيبديده
گيهايي چه بسا شديدتر از كاراته وجود دارد.
در وحله اول بايستي آسيب ديدگي هاي كاراته را به 3 قسمت تقسيم كنيم.
- آسيب ديدگيهاي درجه ( 1 ) يك كه عبارتند از آسيب ديدگيهايي كه حتمي بايستي توسط يك تيم پزشكي و يك متخصص مورد ارزيابي و احيا قرار گيرد ، مانند ضربه مغزي .
- آسيبديد گيهاي در جه دو ( 2 ) كه عبارتند از آسيبديدگيهايي كه نسبتا شديد هستند و بايستي يك فرد اگاه و متبحر حريف را احيا كند مانند شكستگي دست و يا پا و شكستگي صورت
- آسيديدگيهاي در جه سه ( 3 ) كه عبارتند از آسيبهاي سطحي مانند درد در ناحيه شكم ، بيضه و كمبود شدن چشم و يا بدن
آسيب ديدگيهاي سر ، صورت و گردن
سر
، صورت و گردن كاراته كا همواره در معرض ضربات حريف قرار دارد و ميتواند
هر سه نوع آسيب ديده گي را بدنبال داشته باشد . قبل از شناخت آسيب ديگي
هاي اين قسمت از بدن، بايستي ضرباتي كه اين ناحيه را تهديد ميكند را
بشناسيم تا آسيب ديدگي ها ي اين منطقه را بهتر بشناسيم.
ضرباتي كه ناحيه صورت ، سر و گردن را تهديد ميكند عبارتند از ،
- ضربات مستقيم و دوراني دست و پا ،
- ضربه سر ، سقوط بر روي زمين بر اثر بي تعادلي ،
- سقوط بر اثر اجراي تكنيكهاتي پرتاب ،
- فشار به گردن بر اثر گرفته شدن توسط حريف ،
- ضربه مستقيم به گردن ،
- برخورد سر و صورت با ستون رينگ و يا ديوار دوجو ،
آسيب ديدگيهايي كه سر ، صورت و گردن را تهديد ميكند.
آسيب ديده گيهاي درجه يك :
- شكستگيهاي گونه و صورت ،
- آسيب ديده گي شديد چشم ،
- ضربه مغزي بر اثر ضربه شديد و يا سقوط .
- شكستگي گردن ، قطعي نخاع و آسيب سيونسهاي سبالتي ( گردن )
- بيهوشي
- آسيب ديده گي پرده صماغ گوش
- بريدگي زبان
توجه : در صورت بروز آسيبده گيهاي نوع درجه يك فرد مصدوم بايستي هرچه سريعتر به درمانگاه و پزشك انتقال داده شود.
آسيبهاي
سر ممكن است از اختلال خفيفي در هوشياري مصدوم و يا بيهوشي كامل را
بدنبال داشته باشد . هر كاراته كائي كه در اثر ضربه به سر دچار بيهوشي گردد
بايستي تحت مراقبت قرار گيرد و ميزان ضربان قلب و تنفس وي مورد توجه قرار
گيرد در صورتيكه علائم تنفس وجود نداشت بايستي خيلي سريع عمليات احيا فلبي
– ريوي CPR را شروع كرد.
در
صورتيكه حريف بيهوش است ولي تنفس و ضربان وي عادي است ، هرگز او را حركت
ندهيد ، بررسي كنيد كه دچار آسيب ديد گي گردن نشده باشد . هرگونه احساس درد
، سوزش ، كرختي و يا خارش در اندامهاي فوقاني ميتواند علائم قطعي نخاع
باشد .
نوع ديگر بيهوشي ميتواند ناشي از ضربه به شكم ،
سينه و يا گلو باشد كه در اثر آسيب و تحريك نواحي و مراكز عصبي تغييرات
ناگهاني در فشار خون ايجاد شود .در اين مواقع فرد بايستي تحت مراقبت قرار
گيرد تا مجددا بهوش بيايد. مواظب باشيد تا مجراي تنفسي وي باز باشد و
زبان و يا شي خارجي ( مانند لثه ) راه تنفس او را مسدود نكند. در صورتيكه
مشاهده كرديد مصدوم نفس نميكشد و در حال خفگي است بايد سريعا دست بكار شويد
، دهان او را بازكنيد تا شي خارجي در آن وجود نداشته و مانع تنفس او نشود ،
سر و گردن او را كاملا به عقب خم كنيد تا زبان او بلند شده و هوا از روي
آن به داخل ششها عبور كند . معمولا اين كار براي برگرداندن فرد بيهوش به
حالت طبيعي كافي است . در اغلب موارد اين كار براي بهوش آوردن او كافي
است. در اين هنگام كاراته كا نبايستي به تمرينات خود ادامه دهد. در
صورتيكه تنفس فرد مصدوم خودبخودي صورت نپذيرد بايستي عمليات CPR يا احياي قلبي – ريوي را آغازكرد.
آسيب ديد گي گردن :
آسيب
ديدگي گردن در كاراته اكثرا بصورت كشيدگي عضلاني يا رباطي است ، اما اگر
ضربه شديدي به گردن وارد شود ميتواند زندگي مصدوم را تهديد كند و احتمال
معلوليت را براي وي به هراه داشته باشد.
گردن داراي
يك ستون مهرهايي كه يك تكيه گاه براي سر است و همچنين گروه هاي عصبي از
ناحيه سر شروع شده و از ناحيه گردن عبور كرده و به ديگر نقاط بدن جريان
پيدا ميكنند.
آسيبهاي گردن بايستي بدقت مورد تامل
قرار گيرد ، درصورتيكه كه احتمال آسيب ديدگي مهره اي وجود داشته باشد
بايستي مصدوم را به پشت سر خوابانيد و حركت اضافي به گردن او نداد و تا
هنگاميكه از احتمال آسيب ديدگي اطمينان حاصل نشده است ، مصدوم نبايستي
بنشيند و يا سر خود را بطرفين حركت دهد. همچنين بدليل اجراي ادامه تمرين
نبايستي اورا به مكان ديگري انتقال داد .
از فرد مصودم بخواهيد تا حركت نكند و به شما نشان بدهد كه در كدام ناحيه احساس درد دارد ؟
از اوبپرسيد كه در ناحيه پا ها و دستها احساس سوزن سوزن شدن يا بي حسي دارد يا خير ؟
از او بخواهيد تا دستها و پاهاي و انگشتانش را براحتي حركت دهد ؟
در
صورتيكه احساس ناتواني كرد احتمال آسيب ديدگي گردن وجود دارد . سر او را
بوسيله لباس ، حوله و وسايل مشابه در يك حالت سكون نگهداريد و نگذاريد كه
سرش را حركت دهد ، سريع او را بوسيله آمبولانس به بيمارستان و يا اورژانس
انتقال دهيد. فرد مصدوم هميشه بايستي به پشت قرار گيرد و خوابانيده شود ،
هرگز او را بر روي شكمش نخوابانيد.
هر گونه حركت اضافي به گردن و شانه ها ميتواند فلج شدن و يا مرگ مصدوم را بدنبال داشته باشد.
سينوس سباتي
سينوس
سباتي شامل گروهي از از اعصاب است كه در ديواره داخلي شريان سباتي قرار
دارد و كنترل تغييرات فشار خون بر عهده دارد. ضربه به ناحيه گردن و بروي
اين شريان ميتواند در فشار خون ، كم شدن ضربان قلب تغييراتي را بوجود
بياورد و كاراته كا احساس سرگيجه شده و دچار بيهوشي شود. فشار بيش از حد
به اين منطقه ميتواند باعث مرگ مصدوم شود . براي احيا فرد مصدوم بايستي
اورا به پشت خوابانيد ، پاهاي او را به اندازه 30 تا 45سانتيمتر از زمين
بلند كرد تا جريان خون بهتر به مغز وي برسد و به حالت طبيعي باز گردد در
صورتيكه فرد مصدوم بهوش نيامد از عمليات احياي قلبي – ريوي استفاه كنيد.
آسيب ديدگي درجه دو ( 2 ) :
- پارگي لب و يا صورت
- شكستگي دندان
- سرگيجه بر اثر ضربه قوي دست و يا پا
- شكستگي بيني
- درد در گوش
توجه
: درپارگي صورت بايستي ناحيه اي كه دچار پارگي شده است را با باند و
پارچه اي تميز پانسمان كرد تا از خونريزي آن كاست ، سپس فرد مصدوم را به
درمانگاه و اورژانس رسانيد تا تحت مداوا قرار گيرد . در هنگام شكستگي بيني
نبايستي اقدام به جا انداختن بيني كرد بلكه بايستي جلوي خونريزي را گرفت و
به پزشك مراجعه كرد ، در صورت كبود شدن اطراف چشم بايستي از كمپرس كيسه
يخ استفاده كرد.
هنگاميكه كاراته كا دچار سرگيجه شده
است بايستي او را سريع بر روي زمين خوابانيد و پاهاي او را در سطحي
بالاتتر از سرش قرار داد تا خون بهتر به مغزش برسد ، تا اطمينان حاصل نشده
است كه مصدوم احيا شده است نبايستي به او اجازه داد تا سرپا بايستد . در
هنگام مسابقات اگر كاراته كائي دچار سرگيجه شود و سرگيجه او ناشي از برخورد
ضربه باشد بايستي تحت معاينه پزشك قرار گيرد و براي مبارزه مجدد مورد
ازمايش قرار گيرد.
اگر كاراته كا دچار سرگيجه ناشي از كمبود انرژي قرار گيرد بايستي به وضعيت تغذيه و استراحت او توجه شود .
گاها ضربه شديد به ناحيه گردن باعث آسيب ديده گي رگهاي سينوسي شده و در جريان خون اختلال بوجود آمده و فرد دچار سرگيجه ميشود.
آسيب ديدگي درجه سه ( 3 ) :
- كبودي چشم
- خونريزي بيني
- درد در گوش
چشم
چشم
ها از يك شرايط امن تري نسبت به ديگر نقاط بدن برخوردار هستند . آسيبهاي
چشم اكثر بر اثر ضربه به نواحي اطراف چشمهاست ، كمتر اتفاق ميافتد كه انگشت
دست و يا شصت پا با چشم برخورد كند. ولي همواره از چشمها بايستي مواظبت
كرد احتمال دارد در هنگام اجراي ضربه گرد و غبار وارد چشمها شود كه در اين
هنگام بايستي با آب چشمها را شستشو داد .
در صورتيكه
كاراته كائي از لنز چشم استفاده ميكند بايستي به اوگوشت زد كرد كه در هنگام
تمرين لنزها را بردارد و در صورتيكه از لنز استفاده ميكند بايستي از كلاه
ايمني و و يا عينك ايمني استفاده كند.
(((((ماکیوارا)))) تختهای است که برای تمرین ضربه زدن از آن استفاده میگردد که موجب محکم ساختن دستها و تقویت مچهامیشود. ماکیوارا از یک تخته صاف و راست تشکیل شده که قسمت بالای آن، برای ضربه زدن میباشد. طول تقریبی تخته ازدو تا دو و نیم متر میباشد و پهنای آن پانزده سانتیمتر است.بطور سنتی سطح قسمتی که ضربه به آن نواخته میشود از یک دسته حصیر یا پوشال تشکیل میشد که آنرا با یک طناب بطورمحکم در قسمت سر تخته میبستند. هم اکنون از لاستیک، اسفنج، برزنت یا چرم نیز بطور گستردهای برای آن قسمت نیز استفادهمیگردد. هر چیزی که از آسیبدیدگی استخوان دست جلوگیری کند میتواند در ماکیوارا مورد استفاده قرار گیرد.(ماکیوارا درلغت به معنای هدف "سیبل" میباشد.استفاده مداوم و پیوسته از ماکیوارا موجب پیشرفت در اجرای تکنیکهای قوی و مؤثر خواهد گشت و بهترین روش برایتجربه کردن تکنیکهای کاراته بر روی یک هدف واقعی است. تمرین بر روی ماکیوارا به ایجاد تمرکز، کنترل عضلانی،کنترل تنفس و سختی و محکمی پوست بندهای انگشت (سیکن) و دیگر نقاط ضربه زننده منجر خواهد شد. از آنجائیکه مهارت واستادی در اجرای تکنیکهای تمرکزی (تمرکز قدرت در لحظه اصابت) مشکل و دشوار میباشد، از این رو بسیاری از اساتید وکارشناسان کاراته بر این باورند، تکنیک کسانی که از ماکیوارا استفاده نمیکنند دارای قدرت کمتری است. انواع ماكي وارا:مرسوم ترين آن تاچي ماكي وارا ((makiwara tachi يا ماكي واراي ايستاده نام داردو اج ماكي وارا (age makiwara) كه از سقف آويزان مي شود. تاچي ماكي وارا بر دونوع است :يكي كه بر روي ((pad انجام مي شود و ضربه از جلو وارد مي گردد و ديگري ،دوراني وزاويه دار به طوري كه تيغههاي دست (شوتو) بر روي اين بخش از صفحه ضربه وارد مي كنند. مي توان بالاي ماكي وارا را با طناب بستوبا يك تكه چوب روي آن ضربه زد تا سطح آن صاف شود. ازآنجايي كه تاچي ماكي وارا با پد ( (pad رايج ترينشكل ماكي وارا است كه به آساني هم آموزش داده مي شود موضوع عمده مقاله ماهم همين امرخواهدبود. ابعاد ماكي وارا :ماكي وارا شامل صفحه مستقيمي است كه سطح آن در بالا قرار دارد.طول صفحه 7 تا8 فوتمي باشد كه به صورت مورب برش خورده و قسمت بالاي آن داراي ضخامتي برابر نيم اينچ مي باشد. درقديم،سطحي كه بر آن ضربه وارد مي شد،متشكل از حصير بود كه طنابي به آرامي اطراف آن پيچيده شده بودولي امروزه به جاي حصيرازلاستيك يا چرم استفاده مي شود.در پايه انتهاي صفحه ،دو بخش موازي عمودي 2 در 4 به طول صفحه وجود داردكه به سمتبوده وبه عنوان سطح ضربه زني شناخته مي شود. براي نصب ،مكاني را انتخاب كنيد كه تحت تا ثير شرايطجوي نباشد. اطمينان حاصل كنيد،زميني كه قرار است تمرينات با ماكي وارا را انجام دهيد،صاف ويكدستباشد. نصب ماكي وارا :حفرهاي به عمق 3 تا 4 فوت وبه پهنايي حفر كنيد. سنگ هاي ته حفره را جمع كنيد و پايه يصفحه را درون حفره بگذاريد ،به طوري كه وسط صفحه ضربه زني در سطح شبكه خورشيدي باشد. بقيه حفرهرا با گل ولاي پر كنيد.قسمت بالاي صفحه :بالاي صفحه (قسمت ضربه زني ) ،بايد بدون نيازبه وارد شدن فشار زياد 5 تا 6 اينچ حركتكند. دلائل استفاده از ماكي وارا نشان دهنده اين است كه ضربه زدن به چيزي شبيه به چيست .پس همانا دليل اصلي تقويت مچ دست ها ،مفصل ها ونيز ماهيچه ها ، ليگمان ها و فكر ميباشد. فوائد ماكي وارا :ماكي وارا بر عكس كيسه بوكس از سخت شدن ضربات جلوگيري مي نمايد. ماكي وارا باعث افزايش سرعت وفعاليت هاي فكري مي شود.ماكي وارا باعث تقويت روح نيز مي شود. زيرامدام انگيزه ادامه كار در انسان را افزايش مي دهد. ماكي وارا باعث انجام فنون قدرتي شده و موجب افزايشقدرت بدن مي گردد. ضربات مطمئن وايمن :ضربه دست را طوري بر ماكي وارا وارد نماييد كه فقط دو نقطه سيكن با آن برخورد داشتهباشد. بهتر است در ابتدا ضربات را نيمه قدرتي بزنيد وبه مرور زمان و پس از هفته ها وماه ها تمرين بر قدرت آنبيا فزاييد. تمرين با ماكي وارا وپيشر فت در آن سال ها به طول مي انجاميد پس لازم است در اين خصوصعجله اي در كار نباشد. نكته اي كه بايستي مورد توجهقرار گيرد ،انعطاف پذيري پايه ماكي وارا مي باشد. اگر پوست خود را با واد طبي سفت كنيدبه پيشگيري از آسيب ها كمك خواهيد كرد. نكته بعدي اين كه،در انتهاي ضربه دست خود راقفل نكنيد. پاي عقب را به محض زدن ضربه قفل كرده وهم زمان ماهيچه هاي بدن را منقبضنماييد. سعي نماييد،از فنون مختلف براي ضربه زدن به ماكي وارا استفاده كنيد.هدف از تمرين با ماكي وارا،آماده سازي دست ها و بدن مي باشد به طوري كه فنون قوي تر و موثر تر اجراگردد.همچنين بعد از كلاس هم سعي نماييد تمرين كنيد تا آموزش شما تكميل گردد. بعضي افراد به غلطعقيده دارند كه هدف اوليه از زدن ضربه به ماكي وارا ايجاد پينهبر روي سيكن است. هنگام زدن ضربه بدن را منقبض و منبسط كنيد و عمل تخليه هوا از ريهرا به خوبي انجام دهيد. نوشته شده توسط احمد رفيعي كارشناس تربيت بدني و علوم ورزشي دان 4
فلسفه اخلاق در كاراتهاولين درس در كاراته،احترام و تواضع است همانگونه كه آخرين درس نيز همان ميباشد.تمرينات فيزيكي كاراته در درجه دوم اهميت قرار دارند،به نظر ميرسد تعاليم اخلاقي وانضباطي كاراته با تعاليم اخلاق مكتب آسماني وحيات بخش اسلام شباهتي تام دارند.تمام تمرينات كاراته احترام شروع ميشوند وبا تعظيم واحترام نيز پايان مي يابند.اين تعليمات اخلاقي به كاراته كا مي آموزندكه :1-در جامعه براي همه احترام قائل باشند.2-صلح طلب باشندوبه فكرحمله به ديگران نباشند.3-قوي بوده واجازه زور گويي و ستم را از زورگويان وستمگران سلب كند.4-تواضع وفروتني را سرلوحه كار خود قرار دهد.5-براي آموزش ومحيط آموزشي واستاد وهنر جو،ارزش واحترام قائل شود6-به مقدسات مذهبي احترام بگذارد.يك كاراته كا ،حتي اگر خود استاد باشد،به هنگام ورود به كلاس كاراته يا خروج از آن حتي اگرهيچكس در آن حضور نداشته باشد،نسبت به آن اداي احترام ميكند.احترام به استاد،مقدسات،همشاگردي،فضاي آموزشي ،جزء غيرقابل تفكيك كاراته ميباشد.كه بدون آن،كاراته،ديگر كاراته نخواهد بود.دو مبارز يا مسابقه دهنده در اين رشته هنري وورزشي،الزاماً بايد قبل و بعداز مبارزه،به يكديگر ونيز به استاد يا داور،اداي احترام نمايند.در كاراته دو اصطلاح معروف وجود دارد كه بيش ازهر چيزنشانگرروح اخلاقي اين رشته ورزشي وهنري ميباشد:اوس وري.ري ممكن است باتمايل به ايجادرابطه بر پايه اعتمادمتقابل،حسن نيت،درك واحترام به احساسات فردي توسط نشان دادن احتراممان نسبت به يكديگرتعريف شود.علاوه بر اين در جامعه،اين روش باعث حفظ هماهنگي بين مردم براي حفظ جامه اي بهتر ميباشد.....كلمه اوس منشاءژاپني داشته وتقريباًدر جهان كاراته تبديل به كلمه اي محلي گشته ودر ميان علاقه مندان متعددي از مليتهاي مختلف به عنوان يك كلمه محلي پذيرفته شده ونه تنها در موارد «سلام احوال پرسي هاي روزانه»بلكه براي بيان«تشكر»و«خداحافظ»،«فهميدم»و«متوجه شدم»ردو بدل ميشود.اين كلمه بايداز قسمت زير ناف وهمراه با تعظيمي مناسب بيان گرددكه نشانگر احترام،همدردي واحترام به طرف مقابل است.
پیش زمینهآسیب رباط جانبی داخلی زانو ازشایع ترین آسیب های ورزشی است. اغلب آسیبهای رباط جانبی داخل زانو مرتبط با ورزش است و در همه سنین می تواند رخ دهد.رباط جانبی داخلی زانو شایعترین رباط زانو است که در ورزش دچار آسیب دیدگی و صدمه ورزشی می شود.فرکانس بخاطر طیف وسیع آسیبهای وارده به رباط جانبی داخلی زانو تعیین میزان بروز این آسیب امکانپذیر نیست. بسیاری از آسیبهای این رباط جزئی بوده و نیازی به درمان خاص ندارند و بهبودی خودبخودی دارند.آناتومی کاربردینمای داخلی زانو را می توان به سه لایه تقسیم نمود, لایه سطحی اول همان غلاف عضلانی دو عضله سارتوریوس و گاستروکنمیوس است. لایه دوم شامل رباط جانبی داخلی سطحی است که به آن رباط جانبی درشت نی هم می گوییم. این رباط در بالا به انتهای تحتانی داخلی استخوان ران و در پائین 5-4 سانتی متر پائین مفصل زانو به استخوان درشت نی اتصال دارد.لایه سوم همان کپسول مفصلی زانو است که در بالا و پائین به لبه های مفصلی اتصال دارد. کپسول زانو خود سه جزء دارد که 3/1 قدامی آن نازک بوده و به منیسک داخلی اتصال دارد, 3/1 میانی شامل رباط جانبی داخلی عمقی است و محکم به تنه میانی منیسک داخلی اتصال دارد , 3/1 خلفی کپسول را رباط مایل خلفی زانو می سازد.بیومکانیک ورزشینشان داده شده رباط سطحی جانبی داخلی زانو در مقابل نیروهایی که زانو را به سمت داخل می فشارد ( از خارج به داخل ) مقاومت می کند و این مقاومت را در هر درجه ای از میزان خم شدن زانو خواهد داشت, یعنی زانو در هر زاویه ای که باشد از باز بودن کامل تا بسته بودن این رباط در برابر نیروهایی که از خارج به داخل زانو وارد می شود مقاومت و مفصل زانو را پایدار نگه می دارد. همچنین بخش سطحی رباط جانبی داخلی زانو در مقابل چرخش به خارج بیش از حد درشت نی هم مقاومت می کند.اصولاً پایداری استاتیک مفاصل را رباطها و پایداری دینامیک را عضلات تامین می کنند. در پایداری استاتیک مفصل زانو رباط جانبی داخلی عمقی زانو و رباط مایل خلفی در قالب کپسول مفصلی و نیز رباط جانبی داخلی سطحی نقش دارند.شرح حال• کی و چگونه آسیب رخ داده ؟• مکانیسم و حالت ایجاد آسیب چی بوده است ؟• وضعیت زانو در هنگام آسیب چگونه بوده است ؟• آیا ورزشکار بلافاصله بعد از آسیب قادر به تحمل وزن در راه رفتن بوده و یا خیر, حالا چطور ؟• آیا تورم زانو بلافاصله رخ داده یا با تاخیر ؟• آیا در هنگام صدمه دیدگی فرد صدایی مثل « تق » در زانو احساس کرده یا خیر ؟• آیا تغییر شکل واضح در مفصل داریم یا خیر ( مثلاً در رفتگی کشکک )• آیا سابقه ای از آسیب یا شکستگی قبلی در زانو وجود دارد یا خیر ؟معاینه • نگاه و لمس ناحیه صدمه دیده, توجه به حساسیت در لمس, تورم بافت نرم , تغییر شکل, خونریزی و توجه خاص به ناحیه مربوط به رباط داخلی جانبی زانو.• تجمع زیاد مایع مفصلی می تواند نشاندهنده وجود آسیب داخلی مفصلی همراه باشد . مثلاً آسیب همراه در منیسک داخلی و یا رباطهای صلیبی قدامی و خلفی.• قوام و عملکرد رباط جانبی داخلی زانو را با اعمال نیرویی از خارج به داخل در محل مفصل زانو ارزیابی می کنیم. این نیرو را در دو وضعیت وارد می کنیم. اول در هنگامی که زانو کاملاً باز و دوم در وضعیتی که زانو 30 درجه خم شده است. هر گونه شلی و جابجایی زیاد نشان دهنده آسیب این رباط است که درجات خاص خود را دارد.• انجام تستهای Ant , post draw test و Lachman برای رد آسیب های رباطی همراه احتمالی.درجه بندی آسیب ( بر اساس درجه بندی جامعه پزشکی آمریکا )درجه 1 : صفر تا نیم سانتی متر باز شدن مفصل در سمت داخل زانو در اثر اعمال فشار به قسمت خارجی زانو.درجه 2 : نیم تا یک سانتی متر باز شدن مفصل در سمت داخل زانو در اثر اعمال فشار به قسمت خارجی زانو.درجه 3 : باز شدن بیش از سه سانتی متر.درجه بندی O΄Donghue درجه 1 : تعداد کمی فیبر رباط جانبی داخلی پاره شده اما رباط از نظر ظاهری پایدار و یکدست است.درجه 2 : پارگی ناکامل رباط و عدم شلی قابل توجه در سمت داخل زانودرجه 3 : پارگی کامل رباط و شلی و ناپایداری واضح در سمت داخل زانو.آسیب های همراه با آسیب رباط جانبی داخلی زانو1- آسیب رباط صلیبی قدامی : در 20% موارد از آسیب درجه 1 رباط جانبی داخلی و در 78% از آسیب درجه 3 رباط جانبی داخلی آسیب همزمان در رباط صلیبی قدامی دیده می شود.2- آسیب منیسک داخلی : در 25-5 % از مواردی که رباط جانبی داخلی دچار جراحت و صدمه دیدگی می شود آسیب منیسک داخلی بخاطر اتصالاتی که به این رباط دارد دیده می شود.3- رباط صلیبی خلفی : در موارد معدودی احتمال آسیب دیدگی دارد.بررسی های تصویریرادیوگرافی :• برای رد شکستگی در صفحه استخوان درشت نی, انتهای تحتانی ران و کشکک.• انجام نماهای AP و Lateral و Patellofemoral .• وجود کلسیفیکاسیون در محل اتصال رباط جانبی داخلی به استخوان ران نمایانگر آسیب قبلی به این رباط است.ام ار آی :• زمانی نیاز است که به آسیبهای همراه شک داریم.• با MRI می تواند آسیب رباطهای صلیبی و منیسک را براحتی تشخیص داد. سونوگرافی :• مطالعات اخیر نشان می دهد که سونوگرافی در تشخیص آسیب دیدگی رباط جانبی داخلی زانو ارزشمند است.درمان* فاز حاد:در درجه اول همان اصول و روشهای اولیه برخورد با آسیب باید صورت گیرد که عبارتند از استراحت و توقف فعالیت, سرما درمانی در 24 تا 48 ساعت اول , فشار موضعی محل با بانداژ محکم برای جلوگیری از تورم و بالا نگه داشتن عضو آنهم برای کاهش تورم و التهاب.در آسیب های درجه 1 و 2 درمان اصلی غیر جراحی و از نوع حمایتی است. با استراحت به زانو و استفاده از چوب زیر بغل برای جلوگیری از اعمال فشار به زانو بعد از چند روز بهبودی رخ می دهد.در پارگی درجه 3 در قدیم روش اصلی جراحی بود اما امروزه سعی می کنند تا با روش غیر جراحی اقدام کنند. امروزه توصیه می شود برای مدت 6 هفته زانو را در وضعیت 30 درجه خم شده توسط یک Brace نگه دارند و در 2-1 هفته اول از چوب بغل استفاده کنند.هدف از درمان کاهش ناراحتی ودرد, بازیابی دامنه حرکات طبیعی مفصلی و بدست آوردن دوباره قدرت عضلانی مناسب است. لازم است تا زمانی که فرد در هنگام اعمال نیرو یا وزن روی زانو احساس ناراحتی ودرد دارد از چوب زیر بغل استفاده شود. لازم است تمرینهای مناسب جهت افزایش دامنه حرکات مفصل زانو انجام گیرد, بعد از تقویت عضله چهار سر رانی می توان به تمرینهای اختصاصی ورزشکار در ورزش مربوطه پرداخت.* فاز بهبودی:مطالعات دراز مدت نشان داده است که تقریباً همه ورزشکارانی که آسیب درجه 1 و 2 داشته اند طی 3 ماه به وضعیت قبل از آسیب دیدگی بر می گردند. در آنها که آسیب درجه 3 داشته اند این زمان 9-6 ماه است.بازگشت به تمرینزمان بازگشت به تمرین زمانی است که زانوی صدمه دیده 90% توان و قدرت قبل از آسیب دیدگی را بدست آورد. این مدت برای آسیب درجه 1و 2 حدود 3-1 هفته و برای آسیب درجه 3 معمولاً 6 هفته است.پیش آگهیدرجه 1 و 2 : بهبودی کامل و بازگشت سریع به تمریندرجه 3 : معمولاً بهبودی کامل و بازگشت دیرتر به مسابقه و تمرین.با تشكر از دكتر شريفي رضوي /// احمدرفيعي***دکتر دانیال شریفی رضوی